결과는 패망이었다. 그러나 과정마저 무의미했던 것은 아니다. 국립중앙박물관 대한제국실이 새 단장을 마치고 지난달 30일부터 다시 문을 열었다. 제국주의 열강의 거센 압박 속에서 자주독립의 길을 찾고자 몸부림쳤던 대한제국의 고뇌와 근대화 열망을 다각도로 조명한 개편이다.
Kết cục là sự sụp đổ. Nhưng quá trình ấy không phải đều là vô nghĩa. Phòng trưng bày Đế quốc Đại Hàn tại Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc đã mở cửa trở lại từ ngày 30/7 sau khi được cải tạo. Không gian trưng bày mới khắc họa từ nhiều góc độ những trăn trở của Đế quốc Đại Hàn trong nỗ lực tìm kiếm con đường độc lập, tự chủ trước sức ép mạnh mẽ của các cường quốc đế quốc, cũng như khát vọng hiện đại hóa đất nước.
조선 26대 왕인 고종은 1897년 10월 13일 대한제국 출범을 선포했다. 하지만 1910년, 대한제국은 일본에 주권을 빼앗기며 13년 만에 막을 내렸다. 이번 전시는 자주국으로 나아가고자 했던 대한제국의 노력에 초점을 맞췄다.
Vua Gojong, vị vua thứ 26 của triều đại Joseon, tuyên bố thành lập Đế quốc Đại Hàn vào ngày 13/10/1897. Tuy nhiên, đến năm 1910, Đế quốc Đại Hàn bị Nhật Bản tước đoạt chủ quyền và chấm dứt sau 13 năm tồn tại. Triển lãm lần này tập trung làm nổi bật những nỗ lực của Đế quốc Đại Hàn nhằm xây dựng một quốc gia độc lập, tự chủ.
국립중앙박물관 1층에 있는 대한제국실은 비교적 작은 공간에도 불구하고 알차게 꾸며졌다. 전시실에 들어서면 벽면을 채운 인공지능(AI) 영상 속 양복과 양장 차림의 인파와 도심을 누비는 전차, 근대 도시로 빠르게 변화하는 한성(서울)의 풍경이 생생히 펼쳐진다. 치열했던 외교 현장의 모습은 120여 년 전 역사의 한복판에 서있는 듯한 착각을 불러일으킨다.
Dù chiếm một không gian khiêm tốn, Phòng trưng bày Đế quốc Đại Hàn nằm ở tầng 1 Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc vẫn được bố trí với nội dung phong phú. Bước vào phòng trưng bày, du khách sẽ bắt gặp những thước phim ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phủ kín bức tường, tái hiện sống động đám đông trong trang phục phương Tây, những chuyến tàu điện chạy giữa phố phường và khung cảnh Hanseong (Seoul) đang nhanh chóng chuyển mình thành một đô thị hiện đại. Hình ảnh về chuỗi hoạt động ngoại giao tiếp nối khi ấy khiến người xem có cảm giác như đang đứng giữa dòng lịch sử của hơn 120 năm trước.
전시실 입구에서 눈길을 사로잡는 첫 유물은 황제의 어보다. 칙명(황제의 명령)을 내릴 때 쓰던 어새는 대한제국의 위상을 단적으로 보여준다. 조선시대 어보의 손잡이가 거북이 모양이었던 것과 달리 이 어보는 황제를 상징하는 용으로 조각됐다. 스스로 황제국을 자처했던 고종의 의지가 서린 대목이다.
Hiện vật đầu tiên thu hút ánh nhìn ngay tại lối vào phòng trưng bày là ngự bảo của Hoàng đế. Ngự tỷ được sử dụng khi ban chiếu lệnh của Hoàng đế cho thấy rõ vị thế mà Đế quốc Đại Hàn muốn khẳng định. Khác với ngự bảo thời Joseon có tay cầm hình rùa, ngự bảo này được chạm khắc hình rồng, biểu tượng của Hoàng đế. Chi tiết này thể hiện ý chí của Vua Gojong trong việc khẳng định Đế quốc Đại Hàn là một đế quốc độc lập.
일제 침략에 맞선 저항의 역사도 묵직하게 자리를 지킨다. ‘데니 태극기’는 고종이 외교 고문이었던 미국인 데니에게 하사한 유물. 국내에 남아있는 태극기 중 가장 크고 오래됐다. 태극기는 대한제국 시기 공식 국기로 지정되면서 민중에게 친숙해졌다. 이후 일제강점기 독립운동의 기치로 쓰이며 애국의 상징으로 자리 잡았다.
Lịch sử đấu tranh chống lại sự xâm lược của đế quốc Nhật Bản cũng được tái hiện một cách nổi bật trong không gian trưng bày. “Denny Taegeukgi” là hiện vật Vua Gojong ban tặng cho Owen N. Denny, một người Mỹ từng làm cố vấn ngoại giao cho ông. Đây là lá cờ Taegeukgi lớn nhất và lâu đời nhất còn được lưu giữ tại Hàn Quốc. Taegeukgi trở nên quen thuộc với người dân sau khi được chọn làm quốc kỳ chính thức dưới thời Đế quốc Đại Hàn. Sau đó, trong thời kỳ Nhật Bản đô hộ, lá cờ được sử dụng như ngọn cờ của phong trào đấu tranh giành độc lập và dần trở thành biểu tượng của lòng yêu nước.
식민 통치의 중심 건물이었던 조선총독부 청사 철거 당시 정초석 아래에서 발견된 은판도 최초로 공개됐다. 임혜경 국립중앙박물관 학예연구사는 지난달 30일 언론공개회에서 “일제강점기의 암울했던 역사를 잊지 않았으면 좋겠다는 뜻으로 공개했다”고 설명했다.
Tấm bạc được phát hiện bên dưới viên đá đặt móng trong quá trình tháo dỡ tòa nhà Phủ Toàn quyền Nhật Bản tại Triều Tiên, từng là trung tâm của bộ máy cai trị thuộc địa, cũng lần đầu tiên được công bố. Tại buổi giới thiệu với báo chí ngày 30/7, nhà nghiên cứu Lim Hyekyung thuộc Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc cho biết: “Chúng tôi trưng bày hiện vật này với mong muốn mọi người không quên giai đoạn lịch sử đen tối dưới ách đô hộ của thực dân Nhật Bản”.
유홍준 국립중앙박물관장은 “국권 상실이라는 결말 탓에 우리는 그동안 대한제국을 평가하는 데에 인색했다”며 “스스로 시대적 전환을 준비했던 대한제국의 노력을 기억하는 것은 우리 근대사의 출발을 제대로 살피기 위한 중요한 과정”이라고 강조했다.
Giám đốc Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc Yoo Hong-jun nhấn mạnh: “Do kết cục là mất chủ quyền quốc gia, lâu nay chúng ta chưa đánh giá đúng mức về Đế quốc Đại Hàn. Việc ghi nhớ những nỗ lực của Đế quốc Đại Hàn trong chủ động chuẩn bị cho bước chuyển mình của thời đại là một quá trình quan trọng để nhìn nhận đúng về khởi điểm của lịch sử cận đại Hàn Quốc”.
서울 = 오정은, 샤를 오두앙 기자 cloveroh@korea.kr
Bài viết từ Oh Jung Eun và Charles Audouin, cloveroh@korea.kr
